Test numeriek redeneervermogen BOSA: voorbeelden en berekeningen

Wie solliciteert bij de federale overheid, krijgt vaak een test numeriek redeneervermogen voorgeschoteld. Het is een computergestuurde test: je krijgt numerieke gegevens te zien en beantwoordt er vragen over. Op Werkenvoor.be, waar BOSA de vroegere Selor-tests uitlegt, staat het in die ene zin.

Wat daar niet staat, lees je hieronder: hoeveel tijd je hebt, welke vier soorten opdrachten er bestaan met telkens een uitgewerkt voorbeeld, hoe je score tot stand komt en welke gewoontes je tijd besparen.

Wat BOSA over deze test zegt

Volgens BOSA meet de test in welke mate en hoe snel je relevante verbanden legt tussen numerieke gegevens. In veel jobs is het belangrijk om vlot met cijfers te werken, en dat is meteen de reden voor de test.

Let op het woord snel. Je wordt niet alleen beoordeeld op juiste antwoorden, maar ook op tempo. Wie weet welke rij of kolom hij nodig heeft en welke bewerking hij moet uitvoeren, wint op elke vraag een paar seconden.

Hoe lang duurt de test?

Kijk in de rubriek Procedure van je vacature na hoe lang jouw test precies duurt. Dat is de duur die telt.

BOSA geeft één duidelijke raad: werk snel, maar nauwkeurig. Het aantal vragen ligt waarschijnlijk hoger dan wat je in de tijd kan beantwoorden. Niet alles afkrijgen is dus geen alarmsignaal.

Vier soorten opdrachten, telkens met een voorbeeld

Volgens BOSA kan je opdracht vier vormen aannemen. De voorbeelden hieronder zijn door PassFederal bedacht, met gewone bewerkingen zoals procenten, evenredigheid en gemiddelden. Het zijn geen officiële vragen.

1. Tabellen of grafieken analyseren en interpreteren. Hieronder zie je het aantal telefoontjes per dienst en per maand.

Vraag A: welk aandeel van de telefoontjes in maart komt van dienst A? In maart waren er 300 + 135 + 65 = 500 telefoontjes, dus 300 / 500 = 60 %.

Vraag B: met hoeveel procent daalde het aantal telefoontjes van dienst B tussen februari en maart? De daling is 150 - 135 = 15, gedeeld door het startcijfer: 15 / 150 = 10 %. Pas op voor de val: wie door 135 deelt, komt op 11 % uit, een verleidelijk maar fout antwoord. Een verandering reken je altijd uit ten opzichte van het startcijfer. Bij een grafiek werkt het hetzelfde: kijk eerst naar de schaal en de eenheid (duizendtallen, procenten) voor je een waarde afleest.

2. Wiskundige formules berekenen of verbeteren. Een collega rekent het gemiddelde van 8, 10 en 15 uit als 8 + 10 + 15 / 3 en vindt 23. Wat ging er mis? De deling hoort bij de som, dus je hebt haakjes nodig: (8 + 10 + 15) / 3 = 33 / 3 = 11. Zonder haakjes geldt de rekenregel dat delen voor optellen gaat: alleen de 15 wordt door 3 gedeeld, en daar komt de verkeerde uitkomst vandaan.

3. Numerieke vraagstukken oplossen. Aan een loket worden 18 dossiers behandeld in 45 minuten. Hoeveel dossiers zijn dat in 2 uur en 30 minuten? Reken eerst alles om naar dezelfde eenheid: 2 uur 30 is 150 minuten. Per dossier heb je 45 / 18 = 2,5 minuten nodig, dus 150 / 2,5 = 60 dossiers.

4. Logische reeksen aanvullen. Welk getal vervolledigt de reeks 100 · 91 · 83 · 76 · ? Bekijk de verschillen: -9, -8, -7. Elke stap daalt één minder, dus de volgende stap is -6 en het gezochte getal is 76 - 6 = 70.

Zo wordt je resultaat berekend

De test numeriek redeneervermogen hoort bij de redeneertesten (abstract, numeriek, verbaal en ruimtelijk) die BOSA beoordeelt met genormeerde scores. Je resultaat is een score op 100. BOSA vergelijkt je prestatie met die van een referentiegroep: kandidaten die dezelfde test onder dezelfde omstandigheden al aflegden. Er is een referentiegroep per test, per taalrol en per functieniveau.

De grens van 50/100 hangt af van hoe moeilijk de test is. Is hij moeilijk, dan volstaat iets minder dan 50 % juiste antwoorden voor 50/100. Is hij makkelijk, dan heb je meer dan de helft juist nodig. Het gaat dus niet alleen om het percentage juiste antwoorden, maar om je prestatie ten opzichte van de referentiegroep.

BOSA toont het met een test abstract redeneren: een kandidate beantwoordde minder dan de helft van de vragen en kon de test niet afwerken, maar al haar antwoorden waren juist. Ze kreeg 59,3/100. Met 50/100 ben je nog niet geselecteerd: het reglement van je selectie bepaalt wanneer je slaagt.

Strafpunten: alles invullen of niet?

Lees de instructies voor je begint: daarin staat of een fout antwoord strafpunten kost. Zijn er geen strafpunten, vul dan alle vragen in. Zijn er wel strafpunten, beantwoord dan zoveel mogelijk vragen waarvan je het antwoord kent. Maak ook de voorbeeldvragen voor de eigenlijke test: zo weet je hoe je moet antwoorden.

Vijf gewoontes die tijd besparen

Dit zijn tips van PassFederal, geen officiële regels. Ze vervangen de instructies van je test niet.

1. Lees eerst de vraag, dan pas de tabel. Zo weet je welke rijen en kolommen je nodig hebt en negeer je de rest.
2. Controleer de eenheid en de schaal. Duizendtallen, procenten of kilometers kunnen je antwoord met een factor 10 of 1 000 laten verschillen.
3. Vraag je af: procent van wat? De basis van je berekening (beginwaarde, totaal, groep) bepaalt of je de juiste optie of de val kiest.
4. Schat voor je rekent. Rond af en schrap onmogelijke opties: een gemiddelde boven de grootste waarde of een aandeel boven 100 % kan niet.
5. Schrijf elke stap op je kladpapier. Nodigt de bevestigingsmail je uit om een balpen mee te nemen, dan krijg je kladpapier. Blijf je steken, ga dan naar de volgende vraag.

Voorbereiden op de testdag

• Lees je vacature grondig: daarin staan de soorten tests en wat ze meten.
• Leer het testplatform thuis kennen met de officiële oefenmodule: je ontdekt er de omgeving en de digitale hulpmiddelen.
• Bekijk de officiële demo van de numerieke test. Ze bestaat online en in Word, voor master- en bachelorniveau en voor secundair onderwijs of lager, maar ze toont niet alle mogelijke varianten.

Oefenen met PassFederal

Een demo toont hoe de vragen gesteld worden, maar niet hoeveel je er moet maken om vlot te worden. PassFederal laat je alle vier de gepubliceerde vormen oefenen, in een vragenbank A/B en een vragenbank C/D. Elke berekening staat uitgeschreven en elke leesval is uitgelegd. De getimede simulatie bevat het numerieke onderdeel van 20 vragen in 30 minuten, gevolgd door de drie andere tests, telkens met nieuwe vragen. Op onze pagina over numeriek redeneren lees je meer over de test.

Wil je weten waar je staat? Doe de gratis test: vragen abstract, verbaal en numeriek redeneren, zonder account en zonder bankkaart. Over de figuren en regels lees je meer in ons artikel over abstract redeneren, en een overzicht van alle proeven vind je in onze gids over de selectietesten per niveau. Daarna opent het aanbod van PassFederal de vier tests, beide vragenbanken, de simulatie en je voorbereidingsplan, in het Nederlands en het Frans.