Postbaktest BOSA: verloop en tips

De postbaktest is een computergestuurde test van Werkenvoor.be, de wervingssite van de federale overheid die veel kandidaten nog als "Selor-test" kennen. Je krijgt een rol in een fictieve werkcontext, je ontvangt een aantal e-mails en je beantwoordt vragen over de manier waarop elke e-mail behandeld moet worden. Na 15 minuten instructies duurt de test zelf minimaal 1 uur en 15 minuten.

In één oogopslag

• Rol: je werkt in een fictieve organisatie en leest eerst de opdrachtinformatie over die organisatie en over jouw verantwoordelijkheden.
• Materiaal: een aantal e-mails, elk met vragen over hoe je ermee omgaat.
• Duur: 15 minuten instructies, daarna minimaal 1 uur en 15 minuten test.
• Hulp: de informatie die je nodig hebt blijft tijdens de hele test beschikbaar.
• Wat er gemeten wordt: gedragscompetenties.

Zo verloopt de postbaktest

Werkenvoor.be beschrijft drie stappen. Eerst lees je de informatie over de organisatie en over wat er van jou verwacht wordt. Daarna komen de e-mails binnen. Tot slot beantwoord je bij elke e-mail de vragen over de aanpak die jij kiest.

De officiële tip is eenvoudig: lees aandachtig de instructies, de opdrachtinformatie en alle e-mails voor je de vragen beantwoordt. Omdat alles tijdens de test raadpleegbaar blijft, hoef je niets van buiten te leren. Wie een naam, een dienst of een datum in een mail tegenkomt, controleert die gegevens gewoon in de opdrachtinformatie.

Wat de test meet: informatie en relaties

De postbaktest meet verschillende gedragscompetenties. Volgens Werkenvoor.be geven je antwoorden een beeld van hoe jij omgaat met twee dingen:

• Informatie: hoofd- en bijzaken onderscheiden en verbanden leggen.
• Relaties: interne en externe klanten, collega's en hiërarchie.

Welke competenties precies verwacht worden, hangt van de functie af. Die staan in de rubriek Competenties van de vacature waarvoor je solliciteert, en Werkenvoor.be raadt aan die rubriek te lezen om je voor te bereiden.

Een mail uit de postbak, uitgewerkt

Het voorbeeld hieronder schreef PassFederal om mee te oefenen. De dienst en de personen zijn fictief en het is geen officiële vraag.

Opdrachtinformatie (uittreksel). Je bent medewerker bij de klantendienst van een fictieve federale dienst. Attesten worden verstuurd binnen vijf werkdagen nadat de aanvraag is ingevoerd. Je collega Els heeft de aanvraag van mevrouw Peeters op 14 oktober ingevoerd. Het attest is nog niet verstuurd.

Mail van mevrouw Peeters (externe klant), op 28 oktober: "Ik wacht al drie weken op mijn attest. Wanneer krijg ik het? Ik heb het nodig voor 5 november."

Vraag met één antwoord: hoe behandel je deze mail?

• A. Je verontschuldigt je, vraagt Els het attest vandaag nog te versturen en bevestigt aan mevrouw Peeters dat het vandaag vertrekt. Beste antwoord. Je erkent de vertraging, je lost ze op en je geeft de klant een duidelijke datum.
• B. Je vraagt Els waarom het attest nog niet verstuurd is en antwoordt mevrouw Peeters pas als je haar antwoord hebt. Tussenantwoord. Je zoekt de oorzaak, maar de klant blijft intussen zonder bericht.
• C. Je stuurt de mail zonder commentaar door naar je leidinggevende. Ander antwoord. Het dossier bevat alles om de mail zelf te behandelen.
• D. Je belt mevrouw Peeters om haar gerust te stellen, zonder het dossier of Els te raadplegen. Ander antwoord. Je belooft niets concreet en je weet niet waar het attest blijft.
• E. Je antwoordt dat de termijn van vijf werkdagen nog loopt. Ongeschikt antwoord. De aanvraag is op 14 oktober ingevoerd, dus de termijn is al verstreken.

De valkuil zit in de datums. De klant schrijft "drie weken", het dossier zegt "14 oktober". Wie beide gegevens naast elkaar legt, ziet meteen dat de vijf werkdagen voorbij zijn en dat alternatief E feitelijk fout is.

Drie vraagtypes, drie aanpakken

PassFederal biedt in zijn oefening de drie vraagtypes van de BOSA-test aan, telkens met vijf alternatieven van A tot E:

• Eén antwoord: je kiest het beste alternatief, zoals hierboven. Vergelijk altijd de twee sterkste alternatieven op wat het dossier je toelaat.
• Meerdere antwoorden: je duidt de elementen aan die samen de beste combinatie vormen, bijvoorbeeld de twee acties die als eerste moeten gebeuren.
• Matrix: je beoordeelt elke rij apart, bijvoorbeeld of elk gegeven in de mail hoofd- of bijzaak is.

In de oefeningen van PassFederal is elk alternatief het beste antwoord, een tussenantwoord, een ander antwoord of een ongeschikt antwoord. Bij één antwoord krijg je +2, +1 of 0 punten, of verlies je 1 punt voor een ongeschikt antwoord. Bij meerdere antwoorden levert elk element van de beste combinatie +1 op en kost elk ongeschikt antwoord 1 punt. Bij een matrix krijg je +1, 0 of -1 per rij. Dat is de puntentelling van onze oefeningen. Voor de officiële test lees je de verbeterregels in de instructies van jouw test.

Tijd en score

Reken op minstens 1 uur en 15 minuten. In onze volledige oefening horen 40 vragen bij 75 minuten test, dus iets minder dan 2 minuten per vraag. Werkenvoor.be raadt aan een goed evenwicht te zoeken tussen snelheid en kwaliteit en niet te lang stil te blijven staan bij wat je niet weet.

De postbaktest krijgt een genormeerde score, net als de redeneertesten en de situationele beoordelingstest. BOSA past de verbeterregels uit de instructies toe en vergelijkt je prestatie met een referentiegroep: kandidaten die dezelfde test eerder aflegden onder dezelfde voorwaarden, in dezelfde taalrol en voor hetzelfde functieniveau. Je resultaat is een score op 100. De drempel van 50/100 houdt rekening met de moeilijkheid van de test. Een score van 50/100 garandeert niet dat je geselecteerd wordt: het reglement van je selectie bepaalt de slaagvoorwaarden.

Vijf fouten die je kunt vermijden

Dit zijn adviezen van PassFederal, geen officiële regels. Ze vervangen de instructies van je test niet.

1. De opdrachtinformatie overslaan. Zonder de rol weet je niet wie wie is en wat jij mag beslissen.
2. Antwoorden vanuit je huidige job. Wat jij bij je werkgever zou doen telt minder dan wat de opdrachtinformatie jou toelaat.
3. Gegevens niet vergelijken. Een datum in de mail en een datum in het dossier spreken elkaar soms tegen. Die tegenstelling is vaak de kern van de vraag.
4. Te lang bij één vraag blijven hangen. Kies het beste alternatief dat je ziet en ga verder.
5. De regel over foute antwoorden niet nakijken. Zoek in de instructies of er punten worden afgetrokken, want dat bepaalt of je beter alles beantwoordt of enkel wat je zeker weet.

Zo bereid je je voor

De tips van Werkenvoor.be gelden voor alle computergestuurde tests:

• Herlees aandachtig de vacature: daar staan de soorten tests in en wat ze meten.
• Neem een balpen mee als de e-mail ter bevestiging van je inschrijving dat vraagt. Je krijgt dan een kladblad.
• Leer het testplatform kennen met de officiële oefenmodule, thuis, en bekijk de demo van de postbaktest, online of in Word.
• Lees op de testdag de instructies en beantwoord de voorbeeldvragen voor je met de eigenlijke test begint.
• Heb je redelijke aanpassingen gevraagd wegens een handicap, een leerstoornis of een ziekte? Meld dat aan de testbegeleider zodra je het testlokaal binnenkomt.
• Blijf kalm, probeer elke test tot het einde af te werken, ook als één ervan minder goed liep, en gebruik de korte pauze tussen twee tests.

Oefenen met PassFederal

Een officiële demo toont hoe de e-mails en de vragen eruitzien. Ze vervangt geen tientallen gecorrigeerde vragen. PassFederal heeft een gratis demo van de postbaktest: 4 e-mails en 10 vragen, zonder inschrijving en met de volledige verbetering. De volledige oefening telt 16 e-mails en 40 vragen, met 15 minuten instructies en 75 minuten test, als getimede simulatie of om gewoon te oefenen. De verbetering toont het niveau van elk alternatief en de uitleg erbij.

Wil je weten waar je staat op het redeneren en het beoordelingsvermogen? Doe dan de gratis test: vragen over abstract, numeriek en verbaal redeneren en over situationeel beoordelingsvermogen, zonder account en zonder bankkaart. De postbaktest meet ook gedragscompetenties. Lees daarom ons artikel over de situationele beoordelingstest en onze gids met de selectietesten per niveau. Daarna opent het aanbod van PassFederal de tests, de vragenbanken, de postbakoefening, de simulatie en je voorbereidingsplan, in het Nederlands en het Frans.